Trong bối cảnh các vụ cháy nổ liên quan đến phương tiện giao thông có xu hướng gia tăng, việc nâng cao nhận thức và tuân thủ các biện pháp phòng ngừa là vô cùng cần thiết. Người dân cần tuyệt đối không tự ý lắp đặt thêm các thiết bị điện, phụ kiện làm thay đổi thiết kế ban đầu của nhà sản xuất, đặc biệt là những thiết bị làm gia tăng công suất tiêu thụ điện hoặc sinh nhiệt. Đây là một trong những nguyên nhân tiềm ẩn nguy cơ cháy nổ rất lớn mà nhiều người vẫn chủ quan bỏ qua.

Khi để xe trong nhà hoặc gara, cần tắt hoàn toàn động cơ và không để phương tiện gần các nguồn sinh lửa, sinh nhiệt, cũng như tránh xa các vật dụng, hàng hóa dễ cháy nổ. Đặc biệt, không để các vật dễ phát nổ trong xe như bật lửa, sạc dự phòng, bình gas mini, dung dịch sát khuẩn chứa cồn, lọ sơn móng tay, dung dịch tẩy sơn, lon nước ngọt, nước có gas, kính lúp, kính râm… tiếp xúc trực tiếp với ánh nắng. Những vật dụng này, khi gặp nhiệt độ cao, hoàn toàn có thể trở thành nguyên nhân dẫn đến sự cố nghiêm trọng. Việc đỗ xe ngoài trời trong thời tiết nắng nóng cũng cần hạn chế; nếu cần thiết, nên sử dụng bạt cách nhiệt để che chắn khu vực kính lái và taplo.

Không sử dụng ô tô cá nhân để vận chuyển các loại hàng hóa nguy hiểm về cháy nổ như bình gas, hóa chất dễ bay hơi, chất lỏng dễ cháy… Việc vận chuyển những loại hàng hóa đặc thù này phải tuân thủ đúng quy định của pháp luật hiện hành, có phương tiện và điều kiện chuyên dụng. Chủ phương tiện cũng cần thường xuyên kiểm tra xe, đặc biệt khi có các dấu hiệu bất thường như khó khởi động, có mùi xăng, tiếng động lạ, máy nóng bất thường, mùi khét… Những dấu hiệu này là cảnh báo sớm cho các nguy cơ về sự cố kỹ thuật hoặc cháy nổ, cần được kiểm tra và khắc phục ngay tại các cơ sở bảo trì, bảo dưỡng uy tín, đảm bảo chất lượng.

Đối với phương tiện sử dụng xăng, dầu – cần lưu ý không tiếp nhiên liệu tại các điểm bán hàng tự phát, không rõ nguồn gốc. Đồng thời, không độ chế các thiết bị như đèn, loa, còi, hệ thống âm thanh ánh sáng… vì sẽ làm gia tăng nguy cơ chập điện và cháy nổ. Còn với phương tiện sử dụng động cơ điện – cần tuyệt đối sử dụng bộ sạc chính hãng, tương thích với xe; định kỳ kiểm tra hệ thống pin, dây dẫn và tránh sạc xe qua đêm. Đây là những biện pháp đơn giản nhưng rất hiệu quả để ngăn chặn các rủi ro không mong muốn.

Chủ phương tiện cần chủ động trang bị kiến thức, kỹ năng về phòng cháy, chữa cháy và thoát nạn. Nắm rõ nguy cơ cháy nổ có thể xảy ra trên xe và biết cách xử lý kịp thời. Đối với ô tô từ 10 chỗ ngồi trở lên, cần trang bị đầy đủ bình chữa cháy theo đúng quy định tại Thông tư số 148/2020/TT-BCA ngày 31/12/2020 của Bộ Công an. Khu vực gara tại gia đình cũng nên được trang bị các phương tiện chữa cháy cơ bản như bình chữa cháy xách tay hoặc xe đẩy chữa cháy để kịp thời xử lý khi có tình huống bất ngờ xảy ra.

Khi xảy ra cháy, nổ hoặc sự cố tai nạn liên quan đến phương tiện, việc xử lý kịp thời và đúng cách là yếu tố quyết định. Khi phát hiện có khói, ngọn lửa hoặc nhiệt độ bất thường, cần nhanh chóng tấp xe vào lề đường và tắt động cơ nếu có thể. Lúc này, người điều khiển phương tiện phải thật bình tĩnh, hô hoán để được hỗ trợ, đồng thời gọi ngay cho Cảnh sát Phòng cháy, chữa cháy và Cứu nạn, cứu hộ theo số 114, hoặc báo cho chính quyền, Công an nơi gần nhất.

Nếu đám cháy chưa lan rộng, có thể sử dụng nước hoặc các vật dụng sẵn có để dập lửa. Trường hợp cháy lớn, cần sử dụng các phương tiện chữa cháy đã trang bị trên xe hoặc tại khu vực để xe như bình chữa cháy, cát, hoặc hệ thống vách tường chữa cháy. Lưu ý quan trọng: Đối với xe điện, cần sử dụng bình chữa cháy gốc nước hoặc cát ẩm để xử lý đám cháy. Tuyệt đối không sử dụng chăn, bao tải phủ lên vì có thể khiến nhiệt không thoát ra, dễ gây cháy lan. Trong quá trình dập lửa, cần phun chất chữa cháy kỹ vào các vị trí có khả năng giữ nhiệt, sau khi lửa đã tắt vẫn tiếp tục làm mát động cơ và các bộ phận liên quan để đề phòng nguy cơ cháy lại hoặc nổ do nhiệt độ cao tiếp xúc với xăng, dầu còn sót lại.

Trường hợp đám cháy phát triển nhanh, vượt ngoài khả năng kiểm soát, cần ngay lập tức rời khỏi xe, di chuyển đến khu vực an toàn và chờ lực lượng chức năng đến xử lý.

Việc chủ động nhận diện rủi ro, tuân thủ các nguyên tắc an toàn, và sẵn sàng xử lý khi có tình huống xảy ra chính là yếu tố then chốt để bảo vệ tính mạng, tài sản của chính mình và cộng đồng. Mỗi người dân, mỗi chủ phương tiện cần nghiêm túc thực hiện và lan tỏa thói quen sử dụng phương tiện an toàn, có trách nhiệm vì một môi trường giao thông văn minh và không khói lửa.

Cao Linh – Hoàng Khang